Danske gravehvepse (Hymenoptera: Apoidea)

A species list of danish sphecids

(Hymenoptera: Apoidea: Ampulicidae, Sphecidae, Crabronidae)

By Claus Rasmussen
[alrunen@yahoo.com]

[Bier/Bees] [Hvepse/Wasps] [Gedehamse/Yellowjackets]


Close to 150 different species are recorded in this list of Danish sphecid wasps. In his seminal work Lomholdt (1975, 1976) provided descriptions and key for all of the Scandinavian species. The present list include no additional species than those included by Lomholdt, although a few names have since been synonymized as indicated here. The present list also reflect the most recent higher-level changes in the systematic position of the group. An additional 33 species known only from Sweden are listed here as well. The key by Abrahamsen (1972) is useful for general field identifications.

In addition to the species listed on these pages, approximately 240 species of Danish aculeate Hymenoptera are known, including BETHYLIDAE: Plastanoxus?, Bethylus, Cephalonomia, Epyris, Goniozus, Laelius, Pseudisobrachium; CHRYSIDIDAE (guldhvepse): Chrysis, Chrysura, Cleptes, Elampus, Hedychridium, Hedychrum, Holopyga, Omalus, Philoctetes, Pseudomalus, Pseudospinolia, Spinolia, Trichrysis; DRYINIDAE (klohvepse): Anteon, Aphelopus, Dryinus, Gonatopus; EMBOLEMIDAE: Embolemus; FORMICIDAE (myre): Anergates, Camponotus, Crematogaster, Diplorhoptrum, Formica, Formicoxenus, Harpagoxenus, Hypoponera, Lasius, Leptothorax, Monomorium, Myrmecina, Myrmica, Oecophylla, Pheidole, Ponera, Stenamma, Technomyrmex, Temnothorax, Tetramorium; MUTILLIDAE (fløjlsmyre): Mutilla, Smicromyrme, Myrmosa; POMPILIDAE (Ceropalinae)(gøgevejhvepse): Ceropales; POMPILIDAE (Pepsinae)(vejhvepse): Cryptocheilus?, Auplopus, Caliadurgus, Dipogon, Priocnemis; POMPILIDAE (Pompilinae)(vejhvepse): Aporinellus?, Ferreola?, Agenioideus, Anoplius, Arachnospila, Eoferreola, Episyron, Evagetes, Homonotus, Pompilus; SAPYGIDAE: Sapyga; TIPHIIDAE (myrehvepse): Methoca, Tiphia; VESPIDAE (Eumeninae)(enlige gedehamse): Microdynerus?, Pseudomicrodynerus?, Stenodynerus?, Ancistrocerus, Discoelius, Eumenes, Euodynerus, Gymnomerus, Odynerus, Pterocheilus, Symmorphus; VESPIDAE (Polistinae): Polistes.

Useful Literature:

Abrahamsen SE. 1972. Danske gravehvepse. Natur og museum. 15(3): 1-22.

Bohart RM, Menke AS. 1976. Sphecid wasps of the world: a generic revision ("The big blue book"). University of California Press, Berkeley.

Lomholdt O. 1975. The Sphecidae (Hymenoptera) of Fennoscandia and Denmark. Fauna entomologica Scandinavica. 4: 1-224.

----------. 1976. The Sphecidae (Hymenoptera) of Fennoscandia and Denmark. Fauna entomologica Scandinavica. 4: 225-452.


----------. 1984. Pemphredon montanus Dahlbom, 1845 - en ny dansk gravehveps (Hymenoptera: Sphecoidea). Ent. med. 52: 51-52


Additional information on wasps available online from Dr. Pulawski

Ampulicidae

Dolichurini

Dolichurus Latreille 1809

1.       corniculus (Spinola 1808)

 

Sphecidae

Ammophilini

Ammophila W. Kirby 1798

1.       campestris Latreille 1809

2.       pubescens Curtis 1836

3.       sabulosa (Linnaeus 1758)

 

Podalonia Spinola 1853

1.       affinis (W. Kirby 1798)

2.       hirsuta    (Scopoli 1763)    

3.       luffii (E. Saunders 1903)

 

Sphecini

Sphex Linnaeus 1758

flavipennis Fabricius 1793 (=rufocinctus Brullé 1833) [kun i Sverige]

 

Crabronidae

Astatinae

Astata Latreille 1796

1.       boops (Schrank 1781)

2.       minor Kohl 1885

 

Dryudella Spinola 1843 (delvist=Astata Latreille 1796)

1.       pinguis (Dahlbom 1832)

2.       stigma (Panzer 1809)

 

Bembicinae

Alyssontini

Alysson Panzer 1806

ratzeburgi Dahlbom 1843 [kun i Sverige]

1.       spinosus (Panzer 1801)

 

Didineis Wesmael 1852

1.       lunicornis (Fabricius 1798)

 

Bembicini

Argogorytes Ashmead 1899

1.       mystaceus (Linnaeus 1761)

2.       fargeii (Shuckard 1837)

 

Bembix Fabricius 1775

1.       rostrata (Linnaeus 1758)

 

Gorytes Latreille 1805

1.       laticinctus (Lepeletier de Saint Fargeau 1832)

2.       quadrifasciatus (Fabricius 1804)

quinquecinctus (Fabricius 1793) [kun i Sverige]

 

Harpactus Jurine 1807 (=Dienoplus W. Fox, 1894)

2.       lunatus (Dahlbom 1832)

3.       tumidus (Panzer 1801)

 

Nyssonini

Nysson Latreille 1802

1.       dimidiatus Jurine 1807

2.       interruptus (Fabricius 1798)

3.       maculosus (Gmelin 1790)

4.       mimulus Valkeila 1964

5.       niger Chevrier 1868

6.       spinosus (J. Forster 1771)

7.       tridens Gerstaecker 1867

8.       trimaculatus (Rossi 1799)

 

Crabroninae

Crabronini

Crabro Fabricius 1775

1.       cribrarius (Linnaeus 1758)

lapponicus Zetterstedt 1838 [kun i Sverige]

maeklini A. Morawitz 1866 [kun i Sverige]

2.       peltarius (Schreber 1784)

3.       scutellatus (von Scheven 1781)

 

Crossocerus Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835

1.       annulipes (Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835)

2.       binotatus Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835

3.       capitosus (Shuckard 1837)

4.       cetratus (Shuckard 1837)

cinxius (Dahlbom 1838) [kun i Sverige]

congener (Dahlbom 1844) [kun i Sverige]

5.       denticrus Herrich-Schaeffer 1840

6.       dimidiatus (Fabricius 1781)

7.       distinguendus (A. Morawitz 1866)

8.       elongatulus (Vander Linden 1829)

heydeni Kohl 1880 [kun i Sverige]

9.       leucostoma (Linnaeus 1758)

lundbladi (Kjellander 1954) [kun i Sverige]

10.    megacephalus (Rossi 1790)

11.    nigritus (Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835)

12.    ovalis Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835

13.    palmipes (Linnaeus 1767)

14.    podagricus (Vander Linden 1829)

15.    pullulus (A. Morawitz 1866) (=imitans Kohl 1915)

16.    quadrimaculatus (Fabricius 1793)

styrius (Kohl 1892) [kun i Sverige]

17.    subulatus (Dahlbom 1845)

18.    tarsatus (Shuckard 1837)

19.    vagabundus (Panzer 1798)

20.    varus Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835 (=pusillus Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835)

21.    walkeri (Shuckard 1837)

22.    wesmaeli (Vander Linden 1829)

 

Ectemnius Dahlbom 1845

1.       borealis (Zetterstedt 1838)

2.       cavifrons (Thomson 1870)

3.       cephalotes (Olivier 1792)

4.       continuus (Fabricius 1804)

dives (Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835) [kun i Sverige]

fossorius (Linnaeus 1758) [kun i Sverige]

guttatus (vander Linden 1829) [kun i Sverige]

5.       lapidarius (Panzer 1804)

6.       lituratus (Panzer 1805)

rubicola (Dufour & Perris 1840) [kun i Sverige]

7.       ruficornis (Zetterstedt 1838)

8.       sexcinctus (Fabricius 1775)

 

Entomognathus Dahlbom 1844

1.       brevis (Vander Linden 1829)

 

Lestica Billberg 1820

alata (Panzer 1797) [kun i Sverige]

1.       clypeata (Schreber 1759)

2.       subterranea (Fabricius 1775)

 

Lindenius Lepeletier de Saint Fargeau & Brullé 1835

1.       albilabris (Fabricius 1793)

2.       panzeri (Vander Linden 1829)

 

Rhopalum Stephens 1829

1.       clavipes (Linnaeus 1758)

2.       coarctatum (Scopoli, 1763)

3.       gracile Wesmael 1852 (=nigrinum Kiesenwetter 1849)

 

Oxybelini

Oxybelus Latreille 1796

1.       argentatus (Curtis 1833)

2.       bipunctatus Olivier 1812

3.       latidens Gerstaecker 1867

4.       lineatus (Fabricius 1787)

5.       mandibularis Dahlbom 1845

6.       trispinosus (Fabricius 1787)

7.       uniglumis (Linnaeus 1758)

 

Larrini

Tachysphex Kohl 1883

fulvitarsis (A. Costa 1867) [kun i Sverige]

helveticus Kohl 1885 [kun i Sverige]

1.       nitidus (Spinola 1805)

obscuripennis (Schenck 1857) [kun i Sverige]

2.       pompiliformis (Panzer 1805)

 

Miscophini

Miscophus Jurine 1807

1.       ater Lepeletier de Saint Fargeau 1845

2.       concolor Dahlbom 1844

niger Dahlbom 1844 [kun i Sverige]

3.       spurius Dahlbom 1832

 

Nitela Latreille 1809

1.       borealis Valkeila 1974

spinolae Latreille 1809 [kun i Sverige]

Trypoxylini

Trypoxylon Latreille 1796

1.       attenuatum F. Smith 1851

2.       clavicerum Lepeletier de Saint Fargeau & Audinet-Serville 1828

3.       figulus (Linnaeus 1758)

 

Mellininae

Mellinus Fabricius 1790

1.       arvensis (Linnaeus 1758)

2.       crabroneus (Thunberg 1791)

 

Pemphredoninae

Pemphredonini

Diodontus Curtis 1834

1.       medius Dahlbom 1844

2.       minutus (Fabricius 1793)

3.       tristis (Vander Linden 1829)

 

Passaloecus Shuckard 1837

1.       borealis Dahlbom 1844

brevilabris Wolf 1958 [kun i Sverige]

2.       clypealis Faester 1947

3.       corniger Shuckard 1837

4.       eremita Kohl 1893

5.       gracilis (Curtis 1834)

6.       insignis (Vander Linden 1829)

monilicornis (Dahlbom 1842) [kun i Sverige]

7.       singularis Dahlbom 1844

8.       turionum Dahlbom 1844

 

Pemphredon Latreille 1796

baltica Merisuo i Merisuo & Valkeila 1972 (=fennica Merisuo i Merisuo & Valkeila 1972) [kun i Sverige]

beaumonti Hellén 1955 [kun i Sverige]

flavistigma Thomson 1874 [kun i Sverige]

1.       inornata Say 1824

2.       lethifer (Shuckard 1837)

lugens Dahlbom 1842 [kun i Sverige]

3.       lugubris (Fabricius 1793)

4.       montana Dahlbom 1845

5.       morio Vander Linden 1829 (=clypealis Thomson 1870)

6.       rugifer Dahlbom 1844 (=mortifer Valkeila i Valkeila & Leclercq 1972, =wesmaeli A. Morawitz 1864)

 

Spilomena Shuckard 1838

1.       beata Blüthgen 1953 (=exspectata Valkeila 1957)

curruca (Dahlbom 1844) [kun i Sverige]

2.       differens Blüthgen 1953

3.       enslini Blüthgen 1953

4.       troglodytes (Vander Linden 1829) (=vagans Blüthgen 1953)

 

Stigmus Panzer 1804

pendulus Panzer 1804 [kun i Sverige]

1.       solskyi A. Morawitz 1864

 

Psenini

Mimesa Shuckard 1837

1.       bicolor (Jurine 1807) (=rufa Panzer 1805)

bruxellensis Bondroit 1934 [kun i Sverige]

2.       equestris (Fabricius 1804)

3.       lutaria (Fabricius 1787)

 

Mimumesa Malloch 1933

atratina (F. Morawitz 1891) [kun i Sverige]

1.       beaumonti (van Lith 1949)

2.       dahlbomi (Wesmael 1852)

3.       littoralis (Bondroit 1934)

4.       spooneri (Richards 1948)

5.       unicolor (Vander Linden 1829)

 

Psen Latreille 1796

1.       ater (Olivier 1792)

 

Psenulus Kohl 1897

1.       concolor (Dahlbom 1843)

fuscipennis (Dahlbom 1843) [kun i Sverige]

2.       pallipes (Panzer 1798)

schencki (Tournier 1889) [kun i Sverige]

 

Philanthinae

Cercerini

Cerceris Latreille 1802

1.       arenaria (Linnaeus 1758)

2.       quadrifasciata (Panzer 1799)

3.       quinquefasciata (Rossi 1792)

4.       ruficornis (Fabricius 1793)

5.       rybyensis (Linnaeus 1771)

 

Philanthini

Philanthus Fabricius 1790

1.       triangulum (Fabricius 1775)